Bölüm#4: Eğilli Kadının Usta Dokunuşları


Dönen tekerleklerin, yol çizgilerinin gerçekle düş arasındaki mekanik döngüsü, üst üste binen görüntüler, sessizlik kutusuna çekilen sesler... Soyut bir resim gibi duruyor fotoğrafçının önünde. Dalgın gözlerini almaya çalışıyor bu etkisinden kaçamadığı hipnozdan. Meğer inmiş bile minibüsten. Ayakları Evliya Çelebi’nin Seyahatname’sinde adına “Gel” dediği gibi gelmiş buraya, Diyarbakır’ın Eğil ilçesine. Bugünkü Eğil adınınsa şu sebepten verildiği konuşuluyor: Veli bir kimse zamanında Eğil’in kurulu bulunduğu kemere “Eğil!” diye buyurunca kemer eğilivermiş. Bu olay anlatılır durur halk arasında.

Bir ilçeden çok kasabayı andırıyor fotoğrafçıya. Sağa ayrılan yol peygamber kabirlerine, Asur kalesine ve Dicle Barajı’na gidiyor. Fotoğraf için ışığın uygun olduğu bir zaman dilimine erteliyor buraları. İlçe girişine varmadan sola sapan yoldan ilerliyor hedefine kilitlenmiş bir avcı gibi. Şose yolun bittiği yerde başlıyor köyün taş yolu.

Yolun solu aşağı doğru iniyor. Kocaman meyve ağaçlarıyla dolu bahçeler gölgesinden sunuyor pestil yapan kadınlara. Bahçenin örme taş duvarlarının üzerinde bir masa örtüsü gibi duruyor ince tülden pestiller. Meraklı ve utangaç gözlerle yüzlerini saran oya işlemeli yazmalarının arasından bakıyor kadınlar. Hasan Abi, görünüyor yolun sonundaki evin girişinde. Telefondaki candan karşılaması gibi aslı da. Elini uzatıyor. Fotoğrafçının bilgisayar klavyesine, fotoğraf makinası düğmelerine, para çekme makinasının tuşlarına, telefonunun dokunmatik ekranına dokunmaktan başka pratiği olmayan parmakları Hasan Abi’nin nasırlaşmış, kocaman ellerinin arasındayken bozkırın en soğuğunda büyük bir kayanın altından toprağı avuçluyormuş hissi uyandırıyor. İki farklı yaşam biçimini buluşturan tokalaşma seramonisiyle geçiliyor içeriye. Hatice Hanım, Hasan Abi’nin eşi. Fındık toplamaya gidiyorlar her sene çoluk çocuk Adapazarı’na. Mevsimlik işçi olmanın ne demek olduğu pek belli olmuyor yüzlerinden. Bizimkinde olmadığı kadar mutluluk okunuyor. Ya elleri, elleri de öyle mi?

Bağa gitmeden önce birtakım işlerin bitmesi gerekiyor. Beklerken Emrah fotoğrafçıya eşlik ediyor, dama çıkıyorlar. Damlara konup konup uçuşan güvercinlerin kanat seslerini duyabilmek şehrin hengâmesinden yeterince uzakta olduğunun göstergesi. Aşağıda, bir evden diğerine geçmeye çalışan biri damlardan bir diğerine atlıyor, sonra bir başkasına. Fotoğrafçı havada yakalayabilir miyim, çabukluğuyla sarılıyor makinasına. Ama genç adam çok hızlı, gitti bile. Pus ve toz, fotoğrafçının pek sevmediği bir hava. Işığın net olarak düşemediği, bir çarşafın içinde boğulurcasına dağıldığı, gölgelerin oluşmadığı zamanlar. Hem kendi iç yolculuklarında, hem de çevresindeki insanlarda görmekten pek hoşlanmıyor. Bir olayın içindeyken tam olarak nerede durması gerektiğini kestiremediği zamanlar geliyor aklına. Dumanın, pusun içindeyken karar vermek kolay olmuyor. Sokak lambasını ay ışığı, deniz fenerini güneş sanabiliyor insan. Kişi, kendi kılavuzluğunu yitirdiği, başka birinin kılavuzluğuna ihtiyaç duyduğunda gerçek benliğiyle yüz yüze kalır. Kötümser, aciz, yenilgiyi kabullenmiş olmak bir yanda; umutlu, azimli, ne olursa olsun mücadeleyi bırakmayan biri olmak diğer yanda durur. Çoğu insan böyle bir durumda kalmayı pek istemez. Çünkü çoğumuz kendimizle kalamayız. Direksiyonu hangi yana kıracağımız çoğumuzun genlerine kazınmıştır belki. Bir miktar önceki deneyimlerimiz de söz sahibidir bu durumda. Ya da daha karmaşıktır kimimiz için. Psikoloğumuza seans başına ödediğimiz ücretle ölçülemeyen bir karmaşıklık olabileceği gibi bir arkadaş omzunda döktüğümüz gözyaşı adedince yalın da olabilir. Kendini alışverişe, yemeye içmeye vuranımız, uykudan medet umanımız. Pus dağılana kadar en azından…

Ne fotoğrafçıya damda eşlik eden Emrah, ne birazdan beraber bağa gidecekleri Hasan Abi fotoğrafçının iç dünyasının bu denli saçaklılığını tahmin edebilir. Onların o yalın, berrak yaşamları şehrin insanına biçilen karmaşıklığın, doyumsuzluğun yanından bile geçmiyor.

Evin arkasından doğuya doğru ilerliyor fotoğrafçı, Hasan Abi ve oğlu Emrah. Taşlarla sınırı çizilmiş tarlaları aşıyorlar. Bu kareyle yeni bir metafor kuracakken kızıveriyor kendine. Her objeyle metafor yağmuruna tutulmamayı öğrenmesi gerekiyor. İçindeki yaban atı dizginlemeye çalışır gibi engel olmaya çalışıyor kendisine. En azından yanında başkaları varken böyle yapmamalı. Kurtulmak için söze atılıyor: “Kaç dönüm bostanınız? Ne kadar hasat topluyorsunuz? Kaç kişi çalışıyor bu bağda?” gibi sorularla başlayan küçük sohbetle varıyorlar bağa. Emrah, babasından öğrendiği usulle birkaç salkımı koparıp yine ayrı bir disiplini olduğu belli bir yöntemle bir demet haline getiriyor. Fotoğrafçıya sunuyor tatması için. Tadına bakarken içinde onlarca peteği saklarcasına tatlı üzüm tanesinin, memnuniyetini dile getiriyor. Artık kurumaya başlamış kimi dalların basınca çıkardığı kıtır kütür sesleri eşliğinde, çiçekten çiçeğe konan arılar gibi asma dallarının bal tanelerini tadıyor. Kupkuru görünen dalların üzerinde öbeklenmiş bu lezzet tanelerinin her birinin birer mucize olduğuna inanıyor; gözümüzden kaçırdığımız, duymakta direndiğimiz hayatın içine gizlenmiş nice mucize gibi. Dünyayı algılamada müthiş bir duyarlılıkla tüm alıcıların açık olduğu yaşlarını hatırlıyor; 14’ünü, 15’ini. O yaşlarda meyveler bile ne kadar ilginç gelirdi. Sabırsızlıkla bir işi bırakıp televizyonda kendisini bekleyen diziye koşmazdı. Elektronik posta kutusu gibi sık sık kontrol etme dürtüsü beslediği bir uyaranı yoktu. Elinde tuttuğu bir portakal dilimine saatlerce bakabilirdi. Diliminin şeffaf örtüsünü aralayıp içindeki taneciklerin, damarların, lezzetli suların büyüleyici görüntüsüne şaşkın şaşkın bakmıştı. Oysa şimdi ulaşılamayan tek bilgi, tek görüntü kalmamış gibi davranıyor herkes. Arama motorlarına girilen bir anahtar sözcük ve bir tık! Evrenin en uzak yerindeki sönmeye yüz tutmuş bir yıldızın son gösterisi ya da bir portakal parçacığının gözümüzle göremediğimiz en küçük zerresi. Bir tıkla gözümüzün önünde. Aynı etkiyi uyandırabiliyor mu? Hayır! İçinden doğmuyorsa öğrenme arzusu, önüne konan şeyin yüceliği hiçbir şey ifade etmiyor.

Üzüm tanelerinin yoğun tadı ve bu tadın doğurduğu düşüncelerle dönüyor fotoğrafçı köy evine. Hatice Hanım ve komşusu çoktan koyuluvermişler tatlı bir telaşın içine. Misafirlerine ve ev ahalisine sunmak için saçta ekmek yapıyorlar. Hamurun tahtaya yayılışı, havada incecik hale gelip bir çamaşır gibi çırpılması ve bu gösteriye alkış tutarcasına çıkardığı ses... Fotoğrafçı mevzileniyor, ocakta yanan pamuk çubuklarının çıkardığı sesle içi havayla dolup şişen ince ekmeğin buhar bohçası görünümü büyüleyici. Kadının ekmek açan elleri o kadar zarif görünüyor ki adeta piyanosuyla dev bir konser veren bir piyanistin tuşlara dokunup havaya kalkan parmakları gibi asılı duruyor zamanda. Fotoğrafçı Eğilli Kadının elini havada yakalıyor. İşini nasıl da ustalıkla yapıyor Eğilli Kadın? Az sonra tadına varınca da büyülenecek zaten fotoğrafçı, lezzetiyle. Olduğundan daha lezzetli kılan ne bu ekmeği? Malzemesi mi, suyu, toprağı, havası mı? Belki evet, belki hayır... Şüphesiz bu lezzetin en önemli baharatı onu “iyi yapmak”. Evet bir işi ne olursa olsun iyi yapmak, onu sahiplenmek ve yapabildiğinin en iyisini yapmak için emek vermek.

Bestesini çalarken hissettiklerini, kimsenin onun kadar anlayamayacağını bile bile piyanosunun tuşlarında gezinen parmakları piyanistin; dört saat süren zorlu by-pass'ın ardından hayata son ilmekleri atan eli doktorun; öğrencilerinin gözlerine baktığında on yıllar sonrasını görerek telaşlanan, bir kavram, bir davranış daha kazandırmak için kılıktan kılığa girip tiyatroculara taş çıkartan dansı genç öğretmenin; kilometrelerce yolu bir tren vagonunda kat edip ailesi, kimi kimsesiyle fındık toplamaya gittikleri Adapazarı yolculuklarını öğrenen fotoğrafçı köylerine gelince Anadolu insanının dünyanın hiçbir yerinde bulunamayacak misafirperliğini gösteren "Eğilli Kadının Usta Dokunuşları"… İnsanı yaratılmışların en üstünü kılan güzellikler değil mi hepsi?

0 yorum:

Yorum Gönder