Bölüm#10: "Bozuk Terazi"

Hepimizin çok sevdiği, kendini içinde mutlu hissettiği bir kıyafeti vardır. Çok eskise de, diğer giysilerimizle aramızda oluşmayan bir bağ vardır eşyanın bu sınıfıyla. 

Bugün fotoğraf çekmeye çıkacağız. En sevdiğim tişörtümü giymek istiyorum. Biliyorum, defalarca giyip yıkanmaktan artık rengi soldu ama ben yine de yakalı, mavi tişörtümü giymek istiyorum. Gardrobu alt üst edip üzerimdekileri kendime yakıştıramadan evden çıktığım sayısız günler biliyorum. Elbise yığınına dönmüş mobilyanın kapısı açılınca üzerime yığılan onlarca katlanmamış giysi… Mağazadan bir hevesle alınan, sadece birkaç kez giyilip gardroptaki giysi yığınının içinde unutulmuş elektrogitar figürlü sarı tişörtün buruşuk, ütüsüz varlığı… İnternetten ucuza aldım, diye sevinip gardrobumu daraltan model model pantolanlar, ceketler, gömlekler… 

Alışverişi ucuza kapatmak için her gün takip ediyordum indirimleri, kampanyaları. İndirim miktarının harcadığım zamanı karşılamadığını, alışverişe ayırdığım zamanın kaşıkla verilenin kepçeyle geri alınması olduğunu geç fark ettim. Zaten ucuza gelen alışverişin küçük taksitleri bitti sanıyordum. Oysa koca bir gardrop dolusu giysi; satın alınırken, satın alındıktan sonra yıkanıp katlanırken ve giymek için seçmeye çalışırken en değerli varlığım olan zamanımı harcamaya devam ediyor. Yaşam alanımı daraltmaktan başka bir amaca hizmet etmemişim meğer. 

Tüketimin, doyuramadığımız ruhumuzun midesinden gelen gurultuları susturma vaadiyle sunduğu abur cuburlar çok geçmeden sağlığımızı ele geçiriyor. Son teknoloji cep telefonları, modanın son “trend”leri, son model arabalar… Alışverişin ihtiyaç giderme amacından saparak bir yaşam biçimine, hatta yaşamı ele geçiren bir açlık giderme, bazen de caka satma yoluna dönüştüğünün farkına varamıyoruz. 

Evreni algılama biçimi ve zekâsıyla dünyaya yön veren bilim insanı Einstein hakkında söylenen, aslında gerçekliğinin araştırılması pek de gerekmeyen, öyle olmasa bile olduğunu varsaymanın pek bir zarar getirmeyeceği bir bilgi var: Merak edenlerin “neden hep aynı giysileri giydiği” sorusuna karşılık, “Bir kıyafet almıştım, çok beğenince aynısından birkaç tane daha aldım.” demiş. Einstein hep aynı kıyafeti mi giyiyordu gerçekten? Yoksa söylediği gibi aynı kıyafetten birkaç takım elbisesi mi vardı? Giyinmek bilim insanları gibi düşünce üzerine mesai harcayanlar için bir teferruattan ibaret olmuş olabilir. Moda ve tekstil, çağımızda farklı bir konuma gelmiş olabilir. İş yaşamında karşımızdakini etkilemenin hâlâ şık bir mavi gömlek ve lacivert takım elbiseyle mümkün olduğu kanısı yaygın olabilir. Tüm bu olabilirliklerin bir yoğurt yiyiş biçimi olduğu gerçeği su götürmez. Mevsimlerin, hava olaylarıyla form değiştiren yaşam kaynağımız suyun, gündüz ve gecenin, kısacası aynı döngü içinde yenilenen “yaşam” denen saatin yıllar, çağlar değişse de aynı çemberi çizdiğine inanıyorum. Bugün günümüz atmosferini soluyan herhangi birinin tarihteki ayrı bir ırka, ayrı bir dile ait herhangi bir insanla aynı düşüncelere, aynı sonuçlara ulaştığını düşünüyorum. Victor Hugo’nun “Sefiller”i, Beydeba’nın “Kelile ve Dimne”si, Shakespear’in “Romeo ve Juilet”i, Samed Behrengi’nin “Küçük Kara Balık”ı yaşam var oldukça ilgi görmeye devam edecek. Tıkır tıkır işleyen bir saatin dişlileri gibi düşünceler yelkovanı hareket ettirecek, çemberler çizilecek. Dünya görüşünü sözlü ve yazılı edebî eserlerle, plastik sanatlarla ifade etme ihtiyacı hisseden insanoğlu disiplinler oluşturacak, benzer yöntemleri benimseyen haleflerini aynı derenin yatağına sürükleyecek; akımlar, felsefeler insanlık tarihine yön verecek. 

Fotoğraf çekmek için dışarı çıkmaya karar verdiğim sabah, gardroptan en sevdiğim mavi tişörtümü alırken üzerime yığılıveren giysi tomarının başlattığı bilinç akışıyla ne zaman evden çıktığımı, arkadaşımla nasıl buluştuğumu, tekerleklerin ne tarafa dönüp de bizi Gazi Caddesi’ne ulaştırdığını fark etmemişim bile. Nisan yağmurları ara vermiş olmalı, havanın puslu sıcağına bakılırsa. Çenemi göğsüme doğru eğip bakıyorum: Mavi tişörtüm nihayet üzerimde. Gardrobumun vaziyetiyle ruh halim arasındaki benzerliğe şaşıp gülümsüyorum içten içe. Neyse ki giysi tomarını dolaba tıkıp çıkabilmişim evden. Arkadaşım “tripod”umu da getirmemi istemişti. HDR dediğimiz teknikle Ulu Cami’yi fotoğraflamadan Diyarbakır’dan gitmek istemiyormuş. Bulutların derinlik kazanıp daha bir etkileyici göründüğü mavi fona camiyi yerleştirme arzusuyla iniyoruz merdivenleri. Beklemediğimiz bir kalabalık karşılıyor bizi. Peygamberimizin doğum günü nedeniyle bir yemek fabrikası yemek dağıtıyor. Sıraya girmiş onlarca genç, yaşlı ellerinde plastik tabildotlarla adım adım ilerliyorlar. Et, kuru fasulye, pilav ve baklava dolu kabı alan hasırlarla örtülmüş yerlere geçiyor ve karınlarını doyuruyorlar. Herkesin yüzünde toplumların özlediği bir hoşnutluk, güleç bir ifade var. 

Hasır örtülerin üzerinde oturacak yer kalmıyor. Bir grup çocuk, avludaki basamağa oturarak yemeğe başlıyorlar yemeklerini. Hızla yiyorlar, bir yandan da birilerini bekliyor gibi bir halleri var. “Geldi mi? Nerede?” gibi sorular duyuluyor daha olgun görünenden. Arkadaşım onlarla sohbet etmeye başladı bile. Bense rahatsız etmeden gözümde bir dev gibi büyüyen şu koca ayakkabıları çekmek istiyorum hemen. Koyu tenli çocuğun içine sığdığı koca hardal sarısı botlar yaşamın bozuk terazisinde ağır geliyor. Ben daha demin kullanmadığım onca giysiden zor yakamı sıyırmışken şehrin daha önce hiçbir yerinde rastlamadığım bu çocuklar, belli ki büyüklerinden kalma ya da başkalarından edindikleri bu cüsselerine bol gelen kazaklar ve koca ayakkabılarla terazilerinin boş kalan kısımlarını doldurmaya çalışıyorlar. Biz ayakkabı bağcığımızın rengine uygun tişört bakarken erken yaşta çalışmak, aile bakmak gibi bir sorumlulukla karşı karşıya kalan çocukların bu hali dünyanın bozuk terazisinin resmi oluyor karşımda. Ulu Cami’yle kadrajıma giriyorlar, basıyorum deklanşör. Yaşlarından oldukça büyük görünüyorlar kameranın vizöründe. Kocaman ayakkabılar çocukluklarına vurulmuş prangalar gibi. Annelerimizin, büyükannelerimizin pencere kenarlarına bıraktıkları ıslak ekmeklere konan ürkek kuşlar gibiler. Islatma ihtiyacı duymayacağımız ekmeklerimizi de paylaşmalıyız belki de. Tüketimin çekici ağına düşmeden de doyurabiliriz belki de açlık çeken ruhumuzu. 

Midemizi kazıyan duygunun aç bir karından değil de doyuramadığımız ruhumuzdan gelebileceğini de düşünelim bazen. Belki işe yarar, ne dersiniz?

0 yorum:

Yorum Gönder