Hasankeyf’e kaçıncı kez gideceğimi hatırlamıyorum. Yapımı yılan hikâyesine dönen Ilısu Barajı’nın yarattığı kaygıları kanıksamamla mı ilgili bir hafıza problemi bu, bilemiyorum. Eşsiz yurdumuzun güneydoğusunun en değerli kültür miraslarından biri olan Batman’ın tarihî Hasankeyf ilçesinin oluşturduğu çekim gücüne kapılıp her yıl bu coğrafyayı görmeye gelen sayısız yabancı ve yerli turistten biri olacağım yine.
Bir kitabı tekrar tekrar okumak, bir filmi defalarca izlemek, eski bir defterin bir yerine yazdığım birkaç satırı yeniden okumanın yarattığı duygular neyse, öyle olacak yine bu Hasankeyf gezisi. Daha Dicle Nehri ile ayrılan şehri birbirine bağlayan köprüye varmadan, içinde çocuklar gibi koşturma isteği uyandıran kıpkırmızı gelinciklerle süslü tarlaları geçerken başlayacak bu his, biliyorum. Çünkü her seferinde başka bir olgunluğa ulaştırır bizi yaşadıklarımız. Kilometre taşlarımız, yükselttiğimiz çıtalar, yüksek tutup uğruna mücadele ettiğimiz hedeflerimiz bizi başka bir noktaya taşır. Veysel’in söylediği gibi, gündüz gece gidip de ne halde, hangi mesafede olduğumuzu bir ölçüm aleti gibi söylüyor bize bu duraklar. Duraktaki görüntümüzden eskiye bakışımız, usta bir oyuncunun çıraklığına bakışına benzer. Bazen komik buluruz, utandığımız da olur, geçmişte kalmış olması bizi rahatlatır. Yorulup bıkkınlığa düşeceğimiz zamanlarda katettiğimiz yolu gösterip şevklendirsin diye ara ara çıkarıp hatırlamak istediğimiz pusula gibidir bazen, geçmiş.
Bir kitabı yeniden okumayı saçma bulanlar belki geçmişteki suretlerini gösteren sihirli aynaya bakamayanlarımızdır. Belki iki okuma arasında değişen, gelişen pek bir şeyin olmayışı tahammülsüzlük getirmiştir. Oysa “Hayat Güzeldir” filmini hayatının farklı zamanlarında yeniden seyretmek, “hayat” kelimesinin içine koyduklarımızın nasıl da değiştiğini gösterecek, “güzel”liğin göreceliğinin önümüze açılan bir renk paletine eklenen sayısız tonlara bölündüğünü fark edeceğiz. Bir renkten diğerine geçene kadarki tonların sayısı, evimizi boyatırken düştüğümüz gibi bir kararsızlık yaratsa da güzel olana daha çok kişinin ulaşması mümkün olacak böylece.
Beklediğim gibi oldu. Öğrenciyken ders notu aldığım bir kâğıdın kenarına karaladığım satırları yıllar sonra görmenin uyandırdığı his gibi. Son Hasankeyf gezisinde fotoğraf çekmek için taşıdığım eski makine, sahip olduğum mütevazı teknik bilgi, şimdi amatör bulduğum dolambaçsız anlatımım, hatta tarihî şehri geziş biçimimin toyluğu karşılıyor beni ilk. İçinde bulunduğumuz aracın hızı nedeniyle bir girdap halinde gördüğümüz yeşilliklerin içindeki kıpkırmızı gelinciklerin sıcak dansı, güneşin farklı parıldadığı geniş vadiden ulaştığımız köprü ve çekiciliğinden hiçbir şey kaybetmeyen Hasankeyf’in etkileyici ilk intibası dejavu hissi veriyor da neyse ki bana eşlik eden arkadaşımın varlığı zamandaki bu anlık kayboluştan kurtarıyor hemen.
Defalarca görmeme rağmen her seferinde koca bir film seti gibi geliyor Hasankeyf. Öğretmenevi’nin önünde iniyoruz araçtan. Yerli nüfusunun gittikçe azaldığını bilmeme rağmen turistlerin oluşturduğu canlılık daha da artmış gibi. Yöresel tatların sunulduğu salaş restoranlar ve hediyelik eşya satan dükkânların içi dolup dolup boşalıyor. Baharı kısa süren güneydoğunun aniden bastıran sıcağına karşın başımızı koruyacağımız bir şapka ediniyoruz buradan. Renk renk puşilerden de beğenip atıyoruz boynumuza. Zaman kalırsa dönüşte sevdiklerimize bir iki küçük hediyelik de alabiliriz.
Hasankeyf karesinin önemli motiflerinden biri olan minarenin yanından ilerliyoruz kaleye. Kalenin yürünmesi pek güvenli ve kolay olmayan basamakları ara ara minareyi gören doğal pencereler sunuyor önümüze. Dicle Nehri’ni ve taş köprünün kalıntılarını da içine alan panoramik fotoğrafı çekmek için ilerlerken daha önceden öğrendiğim, gelenlere rehberlik yapmak isteyen çocukların da ezbere anlattığı efsaneyi konuşuyoruz.
Yazılı kaynaklarda yer almayan ama halkın anlattığına göre Sultan Süleyman Camisinin minaresini yapan ustayla kalfası arasında bir anlaşmazlık çıkar. Kalfa, ustanın minare yapım tekniğine bir noktada karşı çıkar. Usta, kalfayı inşaatından kovar. Kalfa da ustasına bu küçümseyici tavrına karşılık unutamayacağı bir ders vermek için başka bir minare yapmaya koyulur. Minareler tamamlanır. Şehrin önemli kimselerinin de katıldığı gösterişli bir açılışla halk bu yarışı kimin kazanacağını bir an önce görmek ister. Açılışa az bir zaman kala kalfa, ustasını yaptığı minareye buyur eder. Usta, kalfasını geride bırakarak merdivenleri çıkmaya başlar ve yukarı ulaşır. Minarenin tepesinde kendisini bekleyen kalfasını görünce hayrete düşer. Çok geçmeye kalmadan kalfasının açıklamasıyla minarenin içinden geçen ikinci yolu keşfeder. Birbirini görmeyen bu iki yollu minareyi yapan kalfasının verdiği dersi kaldıramayan usta, gururuna yenik düşer ve minareden atlayarak ölür.
Kalıntı halindeki evler, büyük saray ve ulu cami yine görüp zihnimdeki fotoğraflarını perçinlemek istediğim Hısn-ı Keyfa’nın Dicle’ye bakan yüksekliğine ulaşıyoruz nihayet. Ufukta Raman Dağları’nın eteklerine gölgeler bırakan beyaz bulutların oluşturduğu enfes manzara var. Bulut varken en eğlenceli yüksek dinamik aralık fotoğrafların zamanı demektir. Üç ayağı kuruyorum ve bu muhteşem manzarayı panoramik bir kareden başka, aslına yaraşır bir şekilde görüntülemenin mümkün olmadığı fikrimin doğruluğunu ispatlamış oluyorum kendime. 180 derecelik bir açıyı görecek şekilde 6 ayrı kadrajdan 18 dikey fotoğraf karesi çekiyorum. Şimdiden bilgisayara aktarıp birleştirmek için heyecanlanmaya başladım bile. Ben çocuklar kadar mutlu ve heyecanlıyken arkadaşım da beni fotoğraflama jestini göstermiş. Gülüşüyoruz, karşılıklı. Doğa ve tarihin mutlu aktığı bu manzaranın asla yok olmamasını diliyoruz bize bu güzel günü yaşatandan.


0 yorum:
Yorum Gönder